بلوغ چیست؟(1)

بلوغ به معنی رسیدن، رسیدن به مرحله ای از اوج و رشد است. مثل رسیدن یک میوه. وقتی می گوییم میوه رسید، منظورمان اینست که به اوج کمال و رشد خود رسیده است. آماده است تا از درخت جدا شود، شیرینی و خواص فراوان یک میوه کامل را به دست آورده و می تواند مفید واقع شود. تخم هایی در خود دارد، که اگر در زمین کاشته شوند به نهال جوان و سپس درخت تنومندی تبدیل خواهند شد. به عبارت دیگر از درخت جدا و مستقل می شود، نقش خود را مستقلا (جدای از درخت مادر) اجرا می کند و قابلیت تکثیر و تولیدمثل را دارد.

1

سرویس سلامت به دخت/

وقتی کودک انسان به مرحله بلوغ و نوجوانی می رسد، کم و بیش همین ویژگی ها را داراست:

در جستجوی استقلال از پدر، مادر و بزرگ ترهاست. توانایی و مهارت هایی را فراگرفته و می تواند با دیگران تعامل و همکاری سودمندی داشته باشد. جسم او به گونه ای رشد و تکامل یافته که قابلیت تولید مثل را پیدا می کند. به آینده ای مستقل فکر می کند، به تغییر زندگی خود و دیگران می اندیشد. به زندگی خانوادگی و جنس مخالف فکر می کند.

1-   بلوغ چه ابعادی دارد

بلوغ ابعاد مختلفی دارد. مثل جسمی، روانی، عاطفی، اقتصادی، سیاسی و . . .

ساده ترین بعد بلوغ که برای همه ما، به آسانی قابل درک و قابل رویت است بلوغ جسمی است. جنبه های دیگر بلوغ به تدریج رخ داده و شاید بتوان ادعا نمود که هیچگاه متوقف نشده و تا سالیان سال ادامه خواهد یافت.

2-  بلوغ جسمی

بلوغ جسمی از چه سنی شروع می شود: رشد جسمی کودک ناگهان، در سال های بلوغ سرعت زیادی پیدا می کند و بعد از این که به حداکثر خود رسید، به تدریج متوقف می شود. معمولا دختران در سن پایین تر از پسران این مرحله را طی می کنند. سن بلوغ بر حسب سوابق فامیلی، شرایط جغرافیایی و نژادی در افراد متفاوت است. بعضی هم تغذیه را در این مورد دخیل می دانند. تغییرات جسمی از یک سنی شروع و در عرض چند سال کامل می شود. در کشور ما، به طور تقریب، برای دختران سال های 9 الی 13 سال و برای پسران سال های 13 تا 15 سال دوران رشد جسمی و بلوغ به حساب می آید. باید توجه داشت که این ارقام کلی و در افراد می تواند اندکی کم و یا زیاد شود؛ اما اگر دختری قبل از سن 8 سالگی علائم رشد جسمی مانند رشد پستان ها را داشت، بهتر است از نظر بلوغ زودرس مورد بررسی قرار گیرد. از سوی دیگر اگر دختر خانمی تا سن 16 سالگی علائم رشد جسمی و شروع قاعدگی را نداشت، لازم است توسط پزشک معاینه و بررسی شود. در مورد پسرها هم اگر بروز علائم بلوغ از حدود 17 سالگی دیده نشود لازم است توسط پزشک بررسی شوند.

3-  جنبه های دیگر بلوغ

ابعاد دیگر از چه سنی شروع می شود: برخلاف بلوغ جسمی که لازم است در سن معینی شروع و تا سن معین کامل شود، جنبه های دیگر بلوغ مانند بلوغ روانی، عاطفی، اجتماعی، اقتصادی و غیرو سن معینی ندارند. زیرا، یادگرفتنی و آموختنی هستند. بر حسب این که فرد در چه خانواده ای و یا چه اجتماعی بزرگ شده باشد مقدار کم یا زیاد از این آموختنی ها را فرا می گیرد. جالب این است که وقتی شخصی از این آموختنی ها با خبر شد، خود می تواند به فراگیری اقدام نماید.

در عین حال بدیهی است که بلوغ جسمی به علت تاثیر هورمون ها و ظرفیت هایی که در انسان پدید می آورد به رشد جنبه های دیگر بلوغ در انسان کمک می کند.

دکتر شریفه جعفری / انتهای متن/