شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵

بر حسین (ع) مرثیه بخوان

امام رضا(ع) برای زنده نگه داشتن راه سرخ حسین(ع) به تقویت فرهنگ عاشورا، تشویق زیارت ایشان و برپایی مجالس عزاداری بر سالار شهیدان پرداختند و این همه یعنی همراهی با حسین(ع) و ثبات قدم در راه اسلام حسینی .

مریم عرفانیان/

 دعبل خزاعى یکى از شاعران نامدار شیعه مى‌گوید:

« خدمت مولایم رسیدم، دیدم آن حضرت همراه اصحابش به سوگ نشسته‌اند.

 ایشان با مشاهدۀ من فرمود: اى دعبل، مى‌خواهم شعرى بگویى؛ زیرا این روزها، ایام حزن و اندوه اهل‌بیت است و روزهاى سرور دشمنان ما، به خصوص بنی‌امیه.

اى دعبل، هرکس بر مصیبت ما بگرید یا بگریاند اجرش باخداست. هرکس چشمش بر مصیبت ما اشک بریزد و بگرید، همراه ما و در زمرۀ ما محشور مى‌شود.

اى دعبل، هرکس بر مصیبت جدم حسین (ع) بگرید، البته خدا گناهان او را مى‌آمرزد.»

 آنگاه امام رضا (ع) دستور داد پرده‌اى میان ما و اهل حرم زدند و فرمود که در پس پرده بنشینند و در مصیبت جد خود بگریند.

در این هنگام به من فرمود:

« اى دعبل، بر حسین (ع) مرثیه بخوان، مادامى که تو زنده‌اى یاور و مدح‌کننده ی ما هستى، پس هرچه توانستى از یارى، کوتاهى نکن.» (تقی زاده داوری،۱۳۸۶، ص ۹۴)

دعبل می‌گوید: «آنگاه من گریستم و اشعار زیر را در آن مجلس عزا خواندم:

اى فاطمه! اگر زنده مى‌بودى و مى‌دیدى که حسین جنگید و با لب تشنه در کنار نهر فرات کشته شد؛

در آن صورت اى فاطمه، نزد پیکرش بر سر و صورت مى‌زدى و اشک‌هایت را بر گونه و صورتت جارى مى‌کردى.

اى فاطمه، اى دخت بهترین انسان! برخیز و ماتم نما، اختران آسمان در بیابان‌ها افتاده‌اند.

مقابرى در کوفه و قبرى در مدینه و دیگرى در فخ؛ درود و سلام بر همه آن‌ها.

قبورى در کنار رودخانه در جنب کربلا، که حجله‌گاه‌هاى آن‌ها بر کرانه فرات است.

بر لب فرات با لب عطشان جان باختند. اى کاش پیش از این با آنان مرگم فرامى‌رسید.

به خدا شکایت مى‌کنم که ذکر مصیبت آن‌ها به من جام عزا و بى‌تابى را نوشانده است.

دختران زیاد در قصرها مصون بودند، اما دختران پیامبر صلّى اللّه علیه واله هتک حرمت مى‌شدند.

 خاندان زیاد در قلعه‌ها در امنیت بودند و اهل‌بیت پیامبر صلّى اللّه علیه واله در بیابان‌ها اسیر.

خاندان پیامبر حرمت شان شکسته مى‌شد، به اسارت برده مى‌شدند و دودمان زیاد در پس پرده و با امنیت مى‌زیستند. » (اصفهانى، ج  ٢٠ ، ص  ١۴٨)

 

روز عاشورا، روز اندوه است

نیز امام رضا (ع) دراین‌باره فرمود:

« هرکس را که عاشورا روز مصیبت و اندوه و گریه باشد، خداوند قیامت را روز شادى او قرار مى‌دهد.» (عاملی، ج  ١٠، ص  ٣٩۴)

 در «زیارت عاشورا» دربارۀ این روز غم‌انگیز آمده است که امویان آن را مبارک مى‌دانستند.

اما  امامان شیعه، یاد این روز را زنده مى‌داشتند، مجلس برپا مى‌کردند، بر حسین بن على (ع) مى‌گریستند، آن حضرت را زیارت مى‌کردند و به زیارت او تشویق و امر مى‌کردند و روز اندوه شان بود.

از جمله آداب این روز، ترک لذّت‌ها، دنبال کار نرفتن، پرداختن به سوگوارى، گریه تا ظهر، چیزى نخوردن و نیاشامیدن، چیزى براى خانه ذخیره نکردن، حالت صاحبان عزا و ماتم داشتن و… است. (همان)

 

امام شهادت‌ را انتخاب کرد

همه می‌دانیم که امام حسین (ع) مى‌توانست بیعت بایزید را برگزیند و حادثه ی کربلا پیش نیاید، ولى شهادت را برگزید، آن هم با لبی تشنه. چنانچه در روایتی از امام رضا (ع) آمده است:

« فرشتگان الهى امام حسین (ع) را میان دنیا و آنچه در آن است، پیروزى بر دشمن و میان شهادت و پر کشیدن روحش به سوی ملکوت مخیّر ساختند؛ اما حضرت، شهادت را انتخاب کرد.»(محدثی،۱۳۸۵،۱۲۲)

در حدیث مفصّل دیگری امام هشتم (ع) خطاب به ریّان بن شبیب فرموده است:

« یا ریّان!  اگر دوست دارى که ثواب شهیدان کربلا را داشته باشى، هرگاه به یاد آن حادثه افتادى بگو: کاش من نیز با آنان بودم و با آنان به رستگارى بزرگ مى‌رسیدم.» (مجلسی، ج  ۴۴ ، ص  ٢٨۶ )

آری، این آرزو، نشان‌دهندۀ زمینۀ تفکرات عاشورایى در دل انسان می‌باشد.

 

انتقام خون امام حسین (ع)

یکى از ویژگى‌هاى قیام یوسف زهرا (ع) برخوردارى از نصرت فرشتگانى است که بر سر مزار حسین (ع) وقوف کرده‌اند. چنانچه از امام رضا (ع) نقل شده است:

 « همانا [در روز عاشورا] چهار هزار فرشته براى نصرت و یارى حسین (ع)، به زمین فرود آمدند اما هنگامى که نازل شدند، دیدند حسین (ع) کشته شده است؛ از این رو ژولیده و غبارآلود در نزد قبر آن حضرت، اقامت کردند و همچنان خواهند بود تا آن‌که قائم (عج) قیام کند. آنگاه آنان از یاوران و سپاه آن حضرت و شعارشان «یا لثارات الحسین» خواهد بود.»

بر اساس این روایت، در آن هنگامه، همگان براى انتقام‌گیرى خون ابا عبدالله (ع) دعوت مى‌شوند. (جمعی از محققان،۱۳۸۷، ص ۶۱)

امام رضا (ع) از پدر بزرگوارشان روایت می‌کنند که فرمود: «_ موسی بن عمران گفت: پروردگارا! برادرم هارون مرد، او را بیامرز! خدا وحی کرد: یا موسی! اگر تو درباره عموم اولین و آخرین از من تقاضا کنی من می‌پذیرم، غیر از قاتل حسین بن علی بن ابیطالب که از وی انتقام حسین را خواهم کشید.» (قربانی، ص ۱۰۳)

 

همگام با فرشتگان در زیارت امام حسین (ع)

این جا با ذکر روایاتی از امام رضا (ع) درباره زیارت امام حسین (ع) درمی‌یابیم که می‌توان هم در صف فرشتگان الهی با چنین حال ملکوتی همراه شد، هم این‌گونه می‌توان حج به جا آورد و خدای را زیارت کرد.  

 حسین بن محمد قمی از امام رضا (ع) روایت کرده است که:

« هرکس قبرابی عبدالله (ع) را در کنار فرات زیارت کند، گویی خدا را بر فراز عرش زیارت کرده است.»(نوری، ج ۱۰، ص ۲۵۰)

 محمد بن ابی جریر قمی گفت: « از حضرت ابوالحسن الرضا (ع) شنیدم که به پدرم می‌فرمودند: کسی که حضرت حسین بن علی (ع) را زیارت کند درحالی‌که به حق آن حضرت عارف و آگاه باشد از هم صحبت‌های حق تعالی بالای عرش می‌باشد.» ( مجلسی، ج ۹۸، ص ۷۷)

– محمد بن سنان نقل می‌کند که از امام هشتم(ع) شنیدم: «_ (ثواب) زیارت قبر حسین (ع) برابر با (ثواب) یک عمره مقبوله و صحیح است.» ( همان، ج ۹۹، ص ۳۳)

به استناد ابوسعید، از یونس، از حضرت رضا (ع)، حضرت فرمودند:

«کسی که قبر امام حسین (ع) را زیارت کند، یک حج و یک عمره به جای آورده.»

راوی می‌گوید: «عرض کردم یعنی حج الاسلام از او ساقط است؟»

حضرت فرمودند: «خیر ، مقصود آن است که این زیارت حج افراد ضعیف محسوب شده تا قوی گردند و به بیت‌الله حرام بروند. آیا نمی‌دانی که هرروز هفتاد هزار فرشته بیت‌الله را طواف کرده تا شب فرا برسد و پس از آمدن شب به آسمان رفته و فرشتگان دیگر نازل‌شده و تا صباح بیت را طواف می‌کنند و اما حضرت امام حسین (ع) نزد خدا عزیزتر از بیت بوده و در هر وقت نماز هفتاد هزار فرشته که جملگی ژولیده، غبارآلوده و گرفته هستند، نازل‌شده و قبر مطهر را طواف می‌کنند و تا روز قیامت دیگر به ایشان نوبت نمی‌رسد؟» (ابن قولویه، باب ۲۷، حدیث یازدهم، ص ۲۷۲)

 احمد بن محمد بن ابی نصربزنطی می‌گوید:

« از امام رضا (ع) پرسیدم در چه ماهی حضرت امام حسین (ع) را زیارت کنیم؟ حضرت فرمودند: در نیمه ی ماه رجب و نیمه ی ماه شعبان.» ( عاملی، ج ۱۰، ص ۳۶۴)

 داوود رقی می‌گوید:

« از ابوالحسن علی بن موسی (ع) شنیدم که فرمودند: کسی که در روز عرفه به زیارت قبر حضرت امام حسین (ع) برود خداوند متعال او را مطمئن القلب می‌گرداند.» (ابن قولویه، باب ۷۰، حدیث دوم، ص ۵۶۳)

 هیثم بن عبدالله رمانی از حضرت رضا (ع) نقل نموده و ایشان از پدر بزرگوارشان حکایت کرده‌اند که:

«ایام زیارت امام حسین (ع) جزء عمر زائر شمرده نشد و از اجل شان محسوب نمی‌گردد.» (همان، باب ۵۱، حدیث اول، ص ۵۶۳)

 حسن بن جهم می‌گوید:

«محضر امام رضا (ع) عرض کردم: کدام یک از این دو عمل افضل است: اینکه شخصی به مکه رفته و مدینه نرود یا به زیارت نبی اکرم (ص) در مدینه رفته و به مکه نرود؟ حضرت فرمودند: شما کدام را افضل می‌دانید؟ عرض کردم: ما درباره ی زیارت امام حسین (ع) زیارت آن جناب را از مکه رفتن افضل می‌دانیم چه رسد به زیارت نبی اکرم (ص). حضرت فرمودند: آگاه باش اگر این کلام را بگویی صحیح و درست است، چه آنکه حضرت اباعبدالله (ع) در یکی از اعیاد در مدینه حضور به هم رسانده و سپس مراجعت نموده داخل بر نبی اکرم (ص) شدند و بر آن حضرت سلام کرده و سپس به کسانی که برای زیارت نبی اکرم (ص) حاضرشده بودند، فرمودند: بدانید ما بر تمام اهل شهرها، مکه و غیر آن تفضیل داده‌شده‌ایم؛ زیرا بر رسول خدا (ص) سلام کرده‌ایم.» (همان، باب ۱۰۸، حدیث نهم، ص ۹۹۷)

 

همراهی و ثبات قدم با حسین (ع) را بخواهیم

در نهایت، «فرهنگ عاشورا» بیان مى‌کند که نالایقان، چگونه حسین زهرا (ع) را در نینوا رها کردند و به طوفان «کرب» و «بلا» سپردند، دست از «معیت» او شستند و «ثبات قدم صادقانه» با وى نداشتند. نتیجه آن شد که «ثار اللّه»، زمین را گلگون و زمان را شفق‌گون کرد. سیدالشهدا (ع) با یاران اندک و باوفایش، پردۀ جهالت و تحیّر ضلالت را از رخ تاریخ کنار زد و مشعل راه یاب گیتى شد.

«فرهنگ عاشورا» به ما مى‌آموزد که از خداوند بخواهیم تا معیت و همراهى، ثبات قدم صادقانه، مقام محمود و خون‌خواهى ثارالله را نصیب ما سازد. (جمعی از محققان،۱۳۸۷، ص ۱۱۲)  

امید آن که همه در پرتو این روشنایی هدایت، حسینی زندگی کنیم، حسینی مبارزه نماییم و حسین گونه عروج کنیم.

 ان شاء الله.

منابع:
  • جمعی از نویسندگان (١٣٨٨)؛ از فرات تا فرات، قم، بنیاد فرهنگی مهدی موعود (عج)، ج ٢.
  • مجلسی، محمد باقر؛ بحارالانوار، تهران، اسلامیه.
  • تقی زاده داوری، محمود ( ١٣٨۶)؛ سنت عزاداری و منقبت خوانی در تاریخ شیعه امامیه، قم، مؤسسه شیعه شناسی، ج ١.
  • ابن‌بابویه، محمد بن علی (١٣٧۶)؛ آمالی شیخ صدوق (ترجمه کمره اى)، تهران، کتابچی، ج ١.
  • شوشتری، نورالله بن شریف‌الدین، إحقاق الحق و إزهاق الباطل‏، قم، کتابخانه حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)، ج ١١.
  • حر عاملی، محمد بن حسن، إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ج ۵.
  • ابو الفرج اصفهانی، علی بن حسین، الأغانی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج ٢٠ .
  • محدثی، جواد (١٣٧۶)؛ فرهنگ عاشورا، قم، نشر معروف.
  • عاملی، شیخ حر؛ وسائل‌الشیعه، تهران؛ اسلامیه.
  • جمعی از محققان مرکز تخصصی مهدویت (١٣٨٧)؛ نینوا و انتظار تأملی نو، قم، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج)، ج ١.
  • محدثی، جواد (١٣٨۵)؛ پیام‌های عاشورا، قم، زمزم هدایت.
  • قربانی، مهدی، جامع الاحادیث حضرت امام رضا (ع)، مشهد، انتشارات قاف، ج ۱.
  • نوری، حسین بن محمد تقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل،  بیروت، موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، ج ١٠.
  • ابن قولویه، جعفر بن محمد (١٣٧٧)؛ کامل الزیارات (ترجمه ذهنى تهرانى)، تهران، پیام حق، ج ١.

/انتهای متن/

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

کلیه حقوق متعلق به مجتمع رسانه ای اطلس می باشد