آیا ام کلثوم دختر حضرت زهرا(س) است؟

از برخى روايات چنين بر مى ‏آيد كه حضرت زهرا (س) تنها يك دختر يعنى حضرت زينب (ع) را داشت كه كنيه‏ اش ام كلثوم بود. آیا این حرف صحت دارد؟

0

امام صادق (ع) از پدرانش نقل مى‏ كند كه فاطمه (س) در آستانه وفات به على (ع) وصيت كرد و گفت: هنگامى كه من مردم تو خود مرا غسل ده و كفن كن و بر من نماز بخوان و مرا درون قبر بگذار و به لحد بسپار. خاكى را كه بر رويم مى‏ريزى هموار كن و بالاى سر و مقابل من بنشين و بسيار قرآن تلاوت كن و دعا بخوان. زيرا آن ساعتى است كه مرده نياز به انس گرفتن با زندگان دارد. من تو را به خدا مى‏ سپارم و درباره فرزندانم تو را به نيكى سفارش مى‏كنم. آنگاه، ام كلثوم را به سينه چسباند و گفت: چون به سن بلوغ رسيد همه اسباب منزل از آن او باشد و پس از آن خداوند نگهدار اوست.

چون فاطمه (س) وفات يافت، امير المؤمنين، سفارش هاى آن حضرت را عملى ساخت.

نيز شيخ صدوق از حمّاد بن عثمان نقل مى‏كند كه گفت: به امام صادق (ع) عرضه داشتم: فدايت گردم معناى اين سخن رسول خدا (ص) چيست: «فاطمه پاكدامنى ورزيد، در نتيجه خداوند آتش را بر فرزندانش حرام كرد». حضرت فرمود: آزاد شدگان از آتش فرزندان بى واسطه ايشان يعنى، حسن، حسين و امّ كلثوم هستند.

نيز شيخ مفيد از عثمان بن مغيره چنين نقل مى‏ كند: چون ماه رمضان فرا مى‏ رسيد، اميرمؤمنان (ع) شبى را نزد حسن شام مى ‏خورد، شبى را نزد حسين و شبى را نزد عبداللّه بن جعفر و بيش از سه لقمه نمى‏ خورد …

معناى شب عبد اللّه بن جعفر، شب حضرت زينب است چرا كه همسرش بود؛ و شب ديگرى كه على (ع) در آن با دخترش به نام ام كلثوم شام خورده باشد، وجود ندارد.

امام علی دو دختر داشتند

اما روايت هاى ديگرى حاكى از آن است كه على (ع) و فاطمه (س) دو دختر داشتند، تعداد اين روايت ها بيشتر است. جمعى از عالمان نيز با توجه به همين روايت ديدگاه اخير را پذيرفته‏ اند. از جمله شيخ مفيد در ارشاد مى ‏نويسد: امير مؤمنان (ع) 27 فرزند پسر و دختر داشت: حسن، حسين، زينب‏ كبرى‏ و زينب صغرى، ملقب به ام كلثوم، مادر اينان حضرت زهرا (س) است.

مقدسى  مى‏ نويسد: «فاطمه (س)، حسن، حسين، ام كلثوم و زينب را براى على (ع) به دنيا آورد.»و نيز مى ‏نويسد: «تا فاطمه زنده بود. على (ع) با هيچ زنى ازدواج نكرد؛ و آن حضرت، حسن، حسين، ام كلثوم و زينب كبرى (ع) را به دنيا آورد.»

مرحوم مامقامى مى ‏نويسد: «ام كلثوم، بنت امير المؤمنين (ع)، كنيه زينب صغرى است.

وى با برادرش حسين (ع) در كربلا بود و با امام سجاد (ع) نخست به شام و سپس به مدينه رفت. او بانويى است بلند مرتبه و باهوش و فهميده ….»

مرحوم نمازى گويد: امير مؤمنان (ع) سه دختر به نام زينب داشت، زينب كبرى؛ و ام‏كلثوم از فرزندان فاطمه زهرا (س) و يك زينب ديگر، از مادرى امّ ولد (كنيز).

برگرفته از کتاب با کاروان حسینی

 /انتهای متن/