چرا برای زیبا بودن تلاش می کنیم؟

توجه به ظاهر امری است که سابقه ای به قدمت انسانها دارد. ظاهر افراد بخش مهمی از رفتار غیر کلامی آنان را تشکیل می دهد. اما در دنیای امروز که گاهی با عنوان عصر بازنمایی[1] از آن اسم می برند، اهمیت تصاویر روز به روز بیشتر از نوشتار و گفتار می گردد. در دنیای تصاویر است که اهمیت تصویری که ما از خود به نمایش می گذاریم، نیز بیشتر از قبل می گردد.

18

سرویس اجتماعی به دخت/

زبان بدن (Body Language) نقش مهمی در نحوه تعاملات و ارتباطات ما در زندگی و با دیگران دارد. در واقع با دیدن ظاهر افراد می توان اطلاعات بسیاری از آنان بدست آورد. از همین روست که ظاهر و نحوه آرایش و پوشش بدن برای هر فردی اهمیت دارد. هر فرهنگ، هر جامعه و هر فرد با نحوه پوشش و آرایش، سعی در متمایز نمودن خود از سایرین دارد و به این وسیله می خواهد اطلاعاتی از خود به دیگران انتقال دهد. در بسیاری از موارد با دیدن یک چهره، نوع لباس یا نحوه آرایش یک فرد می توان به طبقه اجتماعی، گرایشات و اعتقادات وی پی برد. امروزه اهمیت زبان بدن شاید بیشتر از سالهای قبل به نظر برسد. در دنیای امروز که گاهی با عنوان عصر بازنمایی[2] از آن اسم می برند، اهمیت تصاویر روز به روز بیشتر از نوشتار و گفتار می گردد. در دنیای تصاویر است که اهمیت تصویری که ما از خود به نمایش می گذاریم، نیز بیشتر از قبل می گردد. در این دنیا که مبنای ارتباطات و قضاوتها بیشتر بر پایه شکل و ظاهر افراد است، سرمایه گذاری ما بر روی بدن ها و پوشش و آرایشمان نیز با دقت و وسواس بیشتری صورت می گیرد چون اولین و مهمترین منبع ارتباط ما با دیگران و قضاوت آنها نسبت به ما همین شکل ظاهری ماست. هر فردی می خواهد در چشم دیگران بهترین باشد و دوست داشتنی و مقبول. از طرف دیگر ارتباطات گسترده رسانه ای، از طریق اینترنت و ماهواره و سایر وسایل ارتباطاتی جهانی موجبات پیوند هرچه بیشتر مردم در سراسر دنیا شده است، در این دنیای جهانی شده، کپی برداری از سبک زندگی دیگران، نحوه پوشش و آرایش، غذاخوردن و …. در ابعاد وسیعی اتفاق می افتد. در چنین دنیایی است که هر کس می تواند بسته به قدرت تاثیر گذاری اش تعیین کننده سلیقه دیگران باشد.  امروزه تجسم ایده آل زیبایی توسط منابعی مثل سینما ، تلویزیون ، تبلیغات و مدل سازی ناشی از آن ها شکل می گیرد و تعریف از زیبایی بیش از پیش توسط این رسانه ها به افراد القا می گردد. نزدیک شدن به معیار زیبایی جهانی نیز آرزوی بسیاری از افراد است. در همین راستا ست که جراحی های زیبایی، استفاده از لوازم آرایشی و روند پیروی از مد بیش از پیش افزایش یافته است. همه سعی داریم تا خود را بعنوان فردی زیبا ارائه کنیم. اگر زیبا باشیم پذیرفتنی تر خواهیم بود و بیشتر دوست داشته خواهیم شد. از سوی دیگر باید به تاثیر مثبت تلاشهای فرد برای زیباتر شدن در زندگی روزانه توجه کرد. در نظریات روانشناسانه و روانکاوانه، زیبا شدن و جذابیت داشتن نوعی مقابله ناخودآگاه با مرگ است (هراس همیشگی انسان). همچنین زیبایی تاثیرات مثبتی بر ابعاد زندگی فرد خواهد داشت. توجه گرفتن از دیگران قطعا باعث افزایش اعتماد به نفس و موفقیت بیشتر در زندگی خواهد بود. همچنین در تیپ شناسی شخصیتها در رویکردهای روانکاوانه شخصیتی وجود دارد به نام شخصیت هیستریونیک (شخصیت نمایشی). در افراد هیستریونیک ما شاهد اختلالی در روند تکامل شخصیت آنها هستیم (در اثر نوع روابط این کودکان با پدر و مادر دردوران کودکی که اغلب ناشی از رابطه غیر صمیمی با پدر است) که این افراد تمایل بسیاری برای توجه گرفتن از دیگران دارند و این تمایل، بخصوص در ظاهر آنان نمود بسیاری دارد. در همه جای دنیا این تلاش برای زیبا بودن در میان افراد و بخصوص زنان مشاهده می شود اما به نظر می رسد در سالهای اخیر این روند در میان ایرانیان (دختران و پسران) بطور چشمگیری افزایش یافته است. حال باید بپرسیم علت این افزایش کدامیک از موارد بالاست. آیا تلفیقی از این عوامل است و آیا عوامل دیگری را نیز در بر دارد یا خیر؟

در بخش بعدی به آسیب شناسی این امر در ایران خواهم پرداخت.

 


[1] . عصر بازنمایی دوره ای است که در آن نقش تصاویر در انتقال معنا و ایجاد ارتباطات بین افراد بیشتر از نقش سایر رسانه ها مثل نوشته ها یا گفته هاست. برای مثال ظهور تلویزیون به جای رادیو یا کتاب و تمایل بیشتر مردم به رسانه های تصویری نشان دهنده اهمیت ارتباطات مردم از طریق تصاویر است.

[2] . عصر بازنمایی دوره ای است که در آن نقش تصاویر در انتقال معنا و ایجاد ارتباطات بین افراد بیشتر از نقش سایر رسانه ها مثل نوشته ها یا گفته هاست. برای مثال ظهور تلویزیون به جای رادیو یا کتاب و تمایل بیشتر مردم به رسانه های تصویری نشان دهنده اهمیت ارتباطات مردم از طریق تصاویر است.

زهرا آقاجانی/انتهای متن/