نسبت به دشمنان هم عادل باشیم

بر سفره رمضان، قرآن بهترین نصیب مومن است. امروز آیه ای از جزء ششم را می خوانیم:

0

سرویس مذهبی به دخت/

جزء ششم سوره المائدة : آيه 8

ياأَيُّهَاالَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَلايَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏ وَاتَّقُوااللَّهَ إنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! همواره براى خدا با تمام وجود قيام كنيد و به انصاف و عدالت گواهى دهيد و هرگز دشمنى با قومى، شما را به بى‏عدالتى وادار نكند. به عدالت رفتار كنيد كه به تقوا نزديكتر است و ازخداوند پروا كنيد كه همانا خدا به آنچه انجام مى‏دهيد آگاه است.

نكته‏ها:

مشابه اين آيه بااندكى تفاوت، درآيه 135 سوره‏ى نساءآمده است، «قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَلِلَّهِ وَ لَوْ عَلى‏ أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ»

 قيام به عدالت كنيد و گواهان براى خدا باشيد. هر چند به زيان خود يا والدين و بستگان شما باشد.

تفاوت ميان اين دو آيه آن است كه اين آيه سفارش مى‏كند: كينه‏ها و دشمنى‏هاشمارامنحرف نكند، ولى آيه سوره نساء مى‏فرمايد: علاقه‏ها و وابستگى‏ها شما را ازمرز عدالت خارج نكند. آرى، عوامل انحراف ازعدالت يا بغض و كينه است، ياحبّ و دوستى كه هر آيه به يكى از آنها اشاره دارد.

ازآنجاكه ناديده گرفتن كينه‏هاى درونى در باره مردم دشوار است، لذا در اين آيه چند فرمان و چند تشويق به كار رفته است. «لايَجْرِمَنَّكُمْ» …  «اعْدِلُوا» …  «هُوَأَقْرَبُ») …  «اتَّقُوااللَّهَ …»

پيام‏ها:

1- عدالت اجتماعى، تنها در سايه ايمان به خدا و معاد استقرار مى‏يابد. «ياأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا» … «اعْدِلُوا»

2- عدالت، تنها يك ارزش اخلاقى نيست. فرمان حتمى الهى است. «كُونُوا»

3- اگر انگيزه‏ى انسان كينه‏هاى او شد، اخلاصى در كار نيست، ولى اگر قيام براى خدا باشد، كينه‏ها دراجراى عدالت بى‏اثر مى‏شود. «قَوَّامِينَ لِلَّهِ» … «لايَجْرِمَنَّكُمْ»

4- عدالت مستمر به صورت ملكه و عادت، ارزش است، نه عدالت لحظه‏اى.

 »كُونُوا» … «شُهَداءَ بِالْقِسْطِ … «

5- مؤمنان، هم رابطه با خدا دارند. «قَوَّامِينَ لِلَّهِ» و هم در رابطه با مردم گواهى به عدل مى‏دهند. «شُهَداءَ بِالْقِسْطِ»

6- اگر باور كنيم كه خدا عملكرد ما را مى‏داند، به عدل رفتار خواهيم كرد. «شُهَداءَبِالْقِسْطِ» … «إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ»

7- انسان‏هاى كينه‏توز وعقده‏اى نمى‏توانند عادل باشند. (براى رسيدن به عدالت بايد كينه‏ها را كنترل كرد) «لايَجْرِمَنَّكُمْ»

8- احساسات بايد تحت الشعاع عدالت باشد. «لايَجْرِمَنَّكُمْ») …  «اعْدِلُوا»

9- كينه‏جويى،ازعوامل انحراف از عدالت است. «شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلَّا تَعْدِلُوا»

10- درسياست گذارى‏ها و روابط داخلى وخارجى حتّى نسبت به دشمنان هم عادل باشيم. «شَنَآن قَوْمٍ»

11- انسان‏هاى عادل و منصف، به تقوا نزديكترند. «اعْدِلُوا هُوَأَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏»

برگرفته از: تفسيرنور،ج‏3،ص: 40

/انتهای متن/