نماز نور چشم است یا بار سنگین؟

مهمانی شروع شد. سفره رمضان پهن شده و همه اهل ایمان دعوتند. بهترین خوراکی که در این سفره برای میهمانان آماده شده، قرآن است. سهم شما از این سفره در به دخت، تفسیر یک آیه از یک جزء است که هر روز از یکی از تفاسیر قرآنی تقدیم تان می شود.

0

سرویس فرهنگی به دخت/

از جزء اول قرآن، آیه  45 از سوره بقره:

وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخاشِعِينَ

“و از صبر و نماز يارى جوييد و اين كار جز براى خاشعان، گران و سنگين است.”

نكته ‏ها:

هر چند اين آيه به دنبال خطاب‏هايى كه به يهود شده، آمده است، ولى مخاطب آن همه‏ ى مردم هستند. در روايات مى‏ خوانيم كه حضرت على عليه السلام هر گاه مسئله‏ ى مهمى برايشان رخ مى‏ داد به نماز مى‏ ايستادند و اين آيه را تلاوت مى‏ كردند.

در روايتى از پيامبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله نقل شده، كه‏

صبر بر سه نوع است:

 1 صبر در برابر مصيبت.

 2 صبر در برابر معصيت.

 3 صبر در برابر عبادت.

بنا بر اين آنچه در روايات آمده كه مراد از صبر در اين آيه روزه است، اشاره به يكى از مصاديق صبر دارد.

نماز براى رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و امثال او نور چشم است  و لكن براى بعضى‏ ها كه خشوع ندارند، چون بار سنگين است. خشوع، مربوط به قلب و روح و خضوع، مربوط به اعضاى بدن است.

نمازِ با توجّه، انسان را به ياد قدرت بى‏ نهايت خدا مى‏اندازد و غير او را هر چه باشد كوچك جلوه مى‏ دهد. مِهر او را در دل زياد مى‏ كند، روحيّه‏ ى توكّل را تقويت مى ‏كند و انسان را از وابستگى‏ هاى مادّى مى ‏رهاند. همه‏ ى اين آثار، انسان را در برابر مشكلات مقاوم مى ‏سازد.

صبر و مقاومت، كليد تمام عبادات است. فرشتگان به اهل بهشت سلام مى‏ كنند، امّا نه به خاطر نماز و حج و زكات، بلكه به خاطر مقاومت و پايدارى آنها

«سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ» «1»

چون اگر مقاومت نباشد، نماز و جهاد و حج و زكات نيز وجود نخواهد داشت. حتّى شرط رسيدن به مقام هدايت و رهبرى الهى، صبر است.

 «جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا» «2»

پيام‏ ها:

1-  صبر و نماز، دو اهرم نيرومند در برابر مشكلات است. «اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ»

2-  هر چه در آستان خدا اظهار عجز و بندگى بيشتر كنيم، امدادهاى او را بيشتر دريافت كرده و بر مشكلات پيروز خواهيم شد. «اسْتَعِينُوا بِالصَّبْر»

3-  استعانت از خداوند در آيه ‏ى «إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» منافاتى با استعانت از آنچه به دستور اوست، ندارد. «اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ»

4-  سنگين بودن نماز، نشانه ‏ى تكبّر در برابر خداست. «لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ»

منبع: تفسير نور، ج‏1، ص: 105 /انتهای متن/