سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵

نظر فقها درباره مهریه و مستطیع‌ شدن زنان برای حج

به گزارش به دخت به نقل از مهرخانه، این روزها […]

به گزارش به دخت به نقل از مهرخانه، این روزها و ایام، زمان راهی‌شدن حاجیان بیت‌الله‌الحرام به سوی کعبه و طواف این خانه مقدس و به جای آوردن یکی از عظیم‌ترین عبادات دسته‌جمعی اسلام است؛ عبادتی که جزءبه‌جزء آن محتاج دقت است و دارای ریزه‌کاری‌های فراوان.
در این میان، زنان نیز در کنار مردان، حکم به انجام این واجب الهی شده‌اند، اما وجوب این امر بر ایشان با رعایت نکاتی همراه است که لازم به یادآوری و تذکر است.

استطاعت زن
سؤال: زنی که مقداری طلا برای زینت داشته باشد، که در صورت فروش آن، مستطیع می‌‌شود و مال دیگری ندارد، آیا زیورآلات زنان از حکم استطاعت خارج است، یا باید آن‌ها را بفروشد و مستطیع شود؟
پاسخ: امام خمینی (ره) در این‌باره می‌فرمایند: «اگر داشتن زیورآلات برای او لازم نیست و نداشتن آن عیب نیست، مستطیع است و باید به حج برود.» آیت‌الله خامنه‌ای نیز معتقدند: «اگر به زیورآلات نیاز داشته باشد و اضافه بر شأن او نباشد، با داشتن آن مستطیع نیست و واجب نیست آن را برای هزینه سفر حج بفروشد.»

سؤال: هرگاه زنى مستطیعه باشد، لکن بچه شیرخوارى دارد که در بردن او همراه خود و در گذاشتن پیش دایه مظنه خطر مى‏رود، آیا با این کیفیت مى‏تواند حج را از سال استطاعت تأخیر بیندازد؟
پاسخ: آیت‌الله بروجردی در این‌باره قایل‌اند: «درصورتى‌که ممکن است، پیش دایه بگذارد و مظنه خطر مانع از وجوب حج نیست.»، اما در برابر، آیت‌الله خامنه‌ای می‌فرمایند: «اگر ضرر به‌گونه‌ای باشد که شیردهنده باید در کنار کودک باقی بماند، یا به‌نحوی باشد که شیردهنده با رفتن به سفر حج دچار عسر و حرج گردد، حج بر او واجب نیست.»

همچنین آیت‌الله سیستانی بر همین قول‌اند: «اگر خوف سقط یا ضرر دیگر باشد، ساقط است و لازم نیست حج برود.» در همین راستا آیت‌الله مکارم‌شیرازی هم می‌فرمایند: «چنان‌چه جداشدن از آن طفل داراى خطر جانى یا بیمارى شدید یا سبب عسر و حرج براى دیگران شود، مستطیع نیست.»

سؤال: مهریه خانمى چند برابر استطاعت اوست. آیا بعد از فوت زن، بر ورثه لازم است که قبل از تقسیم ترکه، مخارج حج را کسر کنند؟
پاسخ: آیت‌الله مکارم‌شیرازی در پاسخ به این استفتاء می‌فرمایند: «چنان‌چه زن در حیات شوهر، طبق عرف و عادت مى‌توانسته مهریه را از شوهر بگیرد، مستطیع بوده و باید از ترکه او برداشته شود و چنان‌چه نمی‌توانسته، مستطیع نبوده است.»

اذن همسر و پدر
سؤال: به‌طورکلی دختر یا زنی که مجرد است یا شوهر ندارد، برای رفتن حج یا عمره خود، نیاز به اذن کسی دارد؟
پاسخ: آیت‌الله مظاهری می‌فرمایند: «نیاز به اذن کسی ندارد، ولی اگر نهی پدر یا مادر و یا احتمال مفسده باشد، نمی‌تواند برود.»

سؤال: اگر شوهر، اذن انجام حج تمتع را به زن ندهد؛ درصورتی‌که زن واجب‌الحج باشد، وظیفه او چیست؟
پاسخ: در این زمینه فقها با یکدیگر هم‌قول و هم‌نظرند که اذن شوهر در این میان نقشی ندارد و استطاعت به معنای وجوب حج بر زن است. آیت‌الله مکارم‌شیرازی به صراحت می‌فرمایند: «شرعاً اجازه شوهر شرط نیست.» آیت‌الله مظاهری نیز می‌گویند: «بدون اذن برود، اشکال ندارد.» آیت‌الله سیستانی نیز معتقدند: «اگر حج واجب باشد، اجازه همسر لازم نیست.» آیت‌الله خامنه‌ای هم در این راستا توضیح می‌‌دهند که: «در سفر حج واجب، براى زن اجازه شوهر شرط نیست و زن باید حج واجب خود را به‌جا آورد؛ ولو این‏که شوهر او راضى به مسافرت او براى حج نباشد.» آیت‌الله نوری‌همدانی هم اعلام می‌دارند: «چنان‌چه زن مستطیع باشد، حج بر او واجب است و نهی شوهر مانع نیست.»

سؤال: خانمی‌ قبل‌ از ازدواج‌ نذر کرده‌ که‌ حج‌ به‌جا آورد و بعد از ازدواج‌ می‌خواهد به‌ نذر خود عمل‌ کند. آیا اذن‌ شوهر لازم‌ است‌؟ و آیا شوهر حق ممانعت‌ دارد؟
پاسخ: آیت‌الله مکارم‌شیرازی در پاسخ می‌فرمایند: «اجازه شوهر لازم است و شوهر حق ممانعت دارد.» اما آیت‌الله مظاهری با کمی تأمل می‌فرمایند: «اذن‌ شوهر لازم‌ نیست،‌ ولی‌ اگر (شوهر) مخالفت‌ کند نذر او منحل‌ می‌شود و (دیگر حجی‌) (این‌ حج‌) بر او واجب‌ نیست‌.»

سؤال: اگر مرد تنها به دلیل این‌که مایل نیست همسر به تنهایی برای سفر حج ثبت‌نام کند، از دادن مهریه امتناع کند؛ درصورتی‌که اگر زن به هر دلیل دیگری مهریه را درخواست کند، به راحتی حاضر به پرداخت آن باشد، آیا زن می‌تواند بدون آن‌که دلیل مطالبه مهر را بگوید مهریه خود را طلب کند و بدون اطلاع همسر برای حج واجب ثبت‌نام نماید؟
پاسخ: آیت‌الله مکارم‌شیرازی در جواب این سؤال می‌فرمایند: «در فرض سؤال، طلب مهریه شرعاً برای زن صحیح، بلکه واجب است؛ به‌صورتی‌که مرد مهریه را بپردازد، آن را دریافت کند و برای حج خود ثبت‌نام نماید.»

/انتهای متن/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

کلیه حقوق متعلق به مجتمع رسانه ای اطلس می باشد