سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵

مردی که  مهریه بالاتر از توان خود را می پذیرد، حکم مهجور را دارد

مهریه آن هم سنگین و زیادش در زندگی مشترک چه جایگاهی دارد؟ اگر مرد مهریه ای را پذیرفت، چگونه باید ادا کند؟ اگر زن مهریه اش را مطالبه کند چه باید کرد؟

mehrie

سوالاتی از این دست، محور گفت وگویی بود که با دکتر فرزانه اژدری در مورد موضوع مهریه داشتیم.

 

– ابتدا توضیحی در مورد مفهوم مهریه بفرمایید.

-. مهریه یا صداق که مترادف عربی آن است به این معنی ست که مرد طالب ازدواج با دختر، برای نشان دادن مهر و محبت و همچنین صداقت خود و برای جلب رضایت او مبلغی را تعیین می کند تا به اوبپردازد.البته برای عقد دایم تعیین مهریه واجب نیست . یعنی نبود مهریه موجب باطل شدن عقد دایم نمی شود بر خلاف عقد موقت که در این نوع از عقد چون زن نفقه ندارد و مرد و زن می توانند هر وقت که بخواهند بذل مدت کنند،مهریه ای که گذاشته می شود ،مهریه  ی حال است . یعنی قبل از زناشویی باید مبلغ مهریه پرداخت شود تا زن بعد از اتمام زمان عقد و در وقت عده تامین مالی باشد .

اما در عقد دایم یک خانم ممکن است اصلا مهریه نخواهد یا مبلغ بسیار کمی را تعیین کند که این موجب بطلان عقد نمی شود. ولی اگر مردمبلغی را برای مهریه قبول کند، طبق دستور قرآن می باید آن را بپردازد و به اندازه ی ارزنی هم از آن کم نکند.

 

– یعنی مهریه زن که مرد قبول کرد بپردازد، از دیون اوست؟

بله و از دیون ممتازه است. یعنی در صورت فوت مرد، اگر متوفی طلبکارانی داشته باشد،اول مبلغ مهریه ی زن را از ماترک او جدا می کنند و بعد از مبلغ باقیمانده طلب طلبکاران پرداخت می شود.

 

– عده ای معتقدند باید مرد مبلغ مهریه را همان اول که عقد صورت گرفت، نقدی به زن بدهد تا زن با آن مخارج عروسی وهم جهیزیه را تهیه کند . آیا این نظربا شرع و قانون مطابقت دارد؟

شاید این راهکاری باشد برای تسهیل ازدواج . در ازدواج حضرت زهرا و حضرت علی هم همین طور بود. یعنی پیامبر اکرم تنها دارایی قابل فروش علی(ع)  را که یک زره بود، فروخت و با پول آن هم مراسم ساده عروسی را راه انداخت هم اثاث البیت را که آن هم مختصر و مفید بود، تدارک دید. برای زمان ما هم اگر گفته شده مرد اول مهریه را بدهد، شاید به این خاطر است که در این صورت  ضمن ادای دین مرد، خانواده دختر با توان واقعی او روبرو می شوند و در نتیجه شکل درست ازدواج اتفاق می افتد، بدون تاثیر بسیار بد مادیات در این امر آسمانی.

اما آن چه مسلم است به لحاظ شرعی و قانونی از زمان امضای عقد ازدواج، نفقه زن بر مرد واجب است حتی اگر دختر در منزل پدر باشد. تهیه بیت و اثاث البیت هم به عهده مرد است. پس تعیین مهریه در عقد دائم واجب نیست ولی اگر تعیین شد، پرداختش واجب است. آنچه مهم تر است نفقه خانم بعد از عقد است که به عهده مرد است ,وپرداختش واجب است.

 

– البته الان عملا در جامعه ما رسم ها و سنت ها جور دیگریست. مهریه که حتما تعیین می شود، خیلی هم سنگین و زیاد و از آن طرف جهیزیه را هم که همان اثاث البیت است، دختر می آورد و آن هم معمولا سنگین و زیاد.این با روح احکام اسلام و قانون مطابقت دارد؟

ببینید قوانین حقوقی ما بر اساس فقه جعفریست پس با نص قران برابر است. اما سنت ها و آداب و رسوم گاهی نه با قانون مطابقتی دارد و نه با فقه و دستور قرآن البته خلاف شرع نیست اما از سبک زندگی اسلامی فاصله زیاد دارد. الان متاسفانه رقم مهریه در جامعه ما ابزار تشخص شده است. ازآن طرف جهیزیه های سنگین با تجملات زیاد باب شده. مراسم ازدواج هم که با تشریفات و ریخت و پاش های بدی همراه است. هیچ کدام از اینها با روح حاکم بر احکام اسلام که دنبال این است که اصل ازدواج آسان و راحت باشد و آن را بیشتر از مادیات می خواهد با معنویات گره بزند، همخوانی ندارد. اگر در موارد مختلف که به ازدواج مربوط است، آنچه شرع و قانون گفته، مدنظرباشد و رعایت شود دیگر این ریخت و پاش ها و زیاده خواهی ها به وجود نمی آید. در این صورت در موضوعی مثل مهریه از مردان همان انتظاری می رود که در توان شان است. دیگر نه مهریه ها ی سنگین مطرح می شود و نه جهیزیه های آن چنانی رواج پیدا می کند و برای گذران این امور ،جامعه دچار چشم و هم چشمی و روند تصاعدی ومنفی نمی شود. به عبارتی زندگی ها به نقد نزدیک می شود نه نسیه. مردان مجبور نمی شوند تا بابت تامین مخارج عروسی در سالن های آنچنانی و الباقی مخارج دچار تکلف و زحمت شوند و خود را برای مدت های مدید مقروض و بدهکار سازند و از آن طرف موجبات آه و حسرت جوانان طالب ازدواج را فراهم کنند.

– به لحاظ شرعی این مهریه های سنگین چه صورتی دارد؟
منظور شرع و قانون از مهریه یک مبلغ متعادل و متعارف است. اگر مردی در رودربایستی و با معذورات مبلغ مهریه را بپذیرد،عقدش باطل است. چرا که اگر مرد با پذیرش مبلغ بالای مهریه ، دینی را قبول کند که نه بالفعل و نه بالقوه تا پایان عمر قادر به ادای آن نباشد،حکم مهجور را دارد.

– خیلی از خانواده ها معتقدند مبلغ مهریه دخترشان باید در شان دختر و سطح زندگی او باشد. این حرف چقدر درست است؟

آن چیزی که باید در شان دختر باشد نفقه است که دختر به لحاظ مالی باید با کسی هم شان با خانواده پدری ازدواج کند نه مهریه. مهریه باید متناسب با استطاعت مرد باشد. البته در مورد نفقه هم ممکن است دختری شرایط مالی یک پسر را که از خانواده او پایین تر است قبول کرده باشد که در این صورت دیگر نمی تواند به او ایراد بگیرد که چرا شرایطی مثل شرایط خانواده پدری برای من مهیا نکردی.

 

– درمورد پرداخت مهریه فکر می کنید چه می شود کرد که هم مهریه به عنوان یک دین مرد نسبت به زن ادا شود و هم هیچ مشکلی در ادای آن برای مرد پیدا نشود؟
در این مورد یک راه حل ساده وجود دارد و آن اینکه مرد به تدریج بسته به توان خود این مبلغ را به زن بپردازد. مثلا یک حساب بانکی باز کند به نام مهریه و هر ماه مبلغی را در آن بریزد. در این صورت هم دینش را ادا کرده و هم صداقت و محبتش را به همسرش ثابت کرده  که در جلب محبت زن نسبت به مرد و حسن ظن نسبت به او اثر خیلی مثبتی دارد. ضمن اینکه وقتی زن مهریه اش را می گیرد، بنوعی از لحاظ مالی مستقل شده و اختیار استفاده از مالش را خواهد داشت که خود این هم قطعا در بهبود روابط بین زن ومرد خیلی موثر است .البته در صورت پرداخت قسطی مهریه نفقه همچنان به زن تعلق می گیرد و مرد نباید به این بهانه نفقه را قطع کند.یعنی زوج به دلیل پول داشتن زوجه دیگر ایشان رت در مضیقه وسختی معیشت قرار دهد.

 

– ما با یک موضوع دیگر هم در مورد مهریه مواجهیم. چرا بعضی خانمها مهریه شان را به اجرا می گذارند؟
زنانی که مهریه خود را در حین زندگی به اجرا می گذارند، در نظر مردان زنانی آماده ی طلاق محسوب می شوند. در حالی که شاید درمواردی احتیاج مالی زن به این مهریه باعث به اجرا گذاشتن آن می شود و یا این که دوست دارد استقلال مالی داشته باشد. یک حسن این که در حالی که زندگی بخوبی و مسالمت می گذرد،  مردان خودشان مهر همسرشان را بپردازند، همین است که مهریه گرفتن زن را دیگر به حساب آمادگی برای طلاق نمی گذارند.  بویژه آنکه زنان حتی زنان شاغل اگر بخواهند به وظایف همسری و به خصوص مادری بپردازند دست شان نسبت به مردان بسته تر است و محدودیت بیشتری دارند.؟ اینکه مردی بصورت عادی و مثل یک هدیه و با طیب خاطر مهریه زن را در حد وشکلی که استطاعت دارد، به او بدهد، در رسیدن مرد و زن به یک همدلی و همزبانی خیلی اثر دارد. این کجا و آن که زن خودش مطالبه مهریه کند و مرد آن را نشانه بی مهری ببیند و مایه جدایی، کجا؟

البته این را که می گوییم در مورد مهریه با اندازه معقول و مناسب است. چون مهریه زیاد و بالا برای مرد همیشه یک ذهنیت تهدید از طرف زن را ایجاد می کند یعنی درست کارکرد برعکس آنچه قرار بوده مهریه داشته باشد. چون اصلا مهریه باید نشانه مهر و صداقت دررابطه زن و مرد باشد نه موجب تهدید و هراس.

 

با تشکر از اینکه وقت خود را در اختیار ما گذاشتید. /انتهای متن/

1 دیدگاه

  1. مهدی می‌گه:

    الان که شده تجارت برای خانمها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

کلیه حقوق متعلق به مجتمع رسانه ای اطلس می باشد