چهارشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۵

عجله نکنید! بچه شما دزد نیست

در این مقاله می فهمیم که چه عواملی  باعث  می شود یک کودک چیزی را بردارد که مال خودش نیست، اصطلاحا دزدی کند :

Child_stealing

فریبا علیزاده/ 

آن شب از مهمانی که برگشتیم در دست دخترم یک کیسه پلاستیکی بود ! وقتی آن را باز کردم دیدم عروسک بچه صاحبخانه را برداشته است . یک بار هم که از مدرسه برگشت مداد همکلاسی اش را برداشته بود ! یعنی باور کنم که او دزدی کرده است ؟ چطور ممکن است ؟

عجله نکنید ! بچه شما دزد نیست ! با این تصور که او یک دزد است به موضوع نگاه نکنید . اصولا مفهومی به نام « دزدی » برای کودکان تا سنین خاصی شناخته شده نیست ! بنابراین اگر کودک سه ساله ای وسیله ای را بدون اجازه برداشته و نگه داشته است ، نمی توان کار او را « دزدی » نامید . رشد این مفهوم در ذهن کودکان به آهستگی و پس از شکل گیری حس مالکیت در آن ها اتفاق می افتد . در اوایل ، کودک هنوز با مفهوم دزدی آشنایی ندارد و نمی داند حریم خصوصی اشخاص به چه معناست ؟ بنابراین نباید به کودکان خود اتهام بزنیم و آن ها را تنبیه کنیم ، چرا که ممکن است سخت گیری و تنبیه نا به جا ، عاملی برای به انحراف کشاندن آن ها باشد .

تا قبل از پنج سالگی ، گاهی کودک ، چیزی را که مال خودش نیست و از آن خوشش آمده بر می دارد بدون این که بداند این کار درست نیست . البته در بعضی از کودکان برداشتن مخفیانه وسایل مادر امری رایج است و علت عمده آن رابطه نامطلوب مادر با فرزند است . معمولا در این گونه موارد ، کودک واکنش پرخاشگرانه ای نسبت به مادر دارد ، اما دزدی هایی که در مدرسه اتفاق می افتد ، احتمالا به علت          تاثیر پذیری از گروه همسالان است .

کودکان دبستانی گاهی اوقات نمی توانند رفتار خود را کنترل کنند و چنین کاری را انجام می دهند با این که می دانند کار درستی نیست ! بزرگتر شدن کودک و آشنا شدن او با مفاهیم عمیق تر همچون : مالکیت ، اجازه گرفتن، رعایت حقوق دیگران ، حفظ حریم خصوصی افراد و … آن ها را آگاه تر می سازد و از این به بعد است که اگر او آگاهانه و مغرضانه اقدام به چنین کاری نماید ،  باید آن را جدی گرفت و حتما انگیزه ها و ریشه های آن را پیدا کرد . دزدی عملی است ناپسند که در هر سن ، مقطع ، جنس و موقعیتی اتفاق بیفتد نادرست است و قطعا نباید روی آن سر پوش گذاشت و پنهان کاری کرد ، بلکه باید علل آن بررسی و در حل آن کوشید و مطمئنا دزدی علل و عواملی دارد و اگر کودک مرتکب چنین خلافی شود دلایل متعددی برای انجام آن وجود دارد . پیش از هر گونه برخورد با کودکی که دزدی می کند ، باید دلایل کار او را شناسایی و بررسی کرد .

برخی عوامل که کودک بر اساس آن ها مبادرت به چنین کاری می کند عبارتند از :

  • گرسنگی
  • نشان دادن خشم
  • فقر
  • نیاز به ابراز وجود و جلب توجه
  • کسب قدرت
  • تهیه هدیه و یا مورد تایید قرار گرفتن توسط همسالان و گروه
  • اعتراض به وضعیتی که در آن قرار دارد و یا مشکلی که از آن رنج می برد .
  • نفرت و کینه از طرف مقابل و البته در کودکان کوچکتر و کم سن و سال تر ممکن است از روی ناآگاهی صورت گیرد .

 

علائم و نشانه ها :

برداشتن و پنهان ساختن اشیا دیگران ، گاهی ربودن اشیاء که فرد به آنها نیازی ندارد ، انکار خلاف بودن دزدی ، تقلب و ریا ، بی توجهی و نادیده انگاشتن حقوق دیگران ، ناسازگاری اجتماعی ، بی کفایتی و عدم اعتماد به نفس ، فرار از منزل و مدرسه ، دروغگویی ، مخفی ساختن وسایل دزدیده شده ، پرخاشگری و   ضرر رساندن به اطرافیان و احساس حقارت .

در خانواده های زیر چنین رفتارهایی در کودکان بیشتر به چشم می خورد :

  • خانواده های تک سرپرست .
  • خانواده هایی که طلاق در آن ها رخ داده است .
  • خانواده هایی با رفتارهای طرد کننده و غیرصمیمی .
  • خانواده هایی که از مشکلات اقتصادی رنج می برند .

 

علل دزدی به طور کلی به سه دسته مادی ، روانی و تربیتی- اجتماعی طبقه بندی می شود :

علل مادی : عده ای از کودکان به علت آنکه زندگی فقیرانه ای دارند و نیازهای اولیه شان در حد مطلوبی ارضا نمی شود ، دست به دزدی می زنند . در این حالت ، عدم ارضای نیازهای مادی از قبیل تغذیه ناکافی ، لباس نامناسب ، نداشتن پول توجیبی و اسباب بازی موجب می شود که کودک این نیازها را از طریق دزدی بر آورده سازد . پدران و مادرانی که دائما از وضع اقتصادی خود شکایت می کنند ، کودکان را به عمل دزدی تشویق می کنند .

 

علل روانی : ناکامی ها و مورد بی مهری و بی توجهی قرار گرفتن کودک در خانواده موجب می شود که کودک به نوعی واکنش در برابر این کمبود ها دست بزند . در این مورد ، سرقت که با لجبازی و دروغ گویی همراه است ، واکنشی نسبت به ناسازگاری کودک با محیط خانواده و انتقام جویی از والدین محسوب       می شود . در زمینه علل روانی دزدی ، عواملی مانند : محرومیت از محبت والدین که موجب اضطراب کودک می شود ، جبران احساس حسادت ، احساس ناامنی حاصل از رفتار خشونت آمیز والدین در منزل ، وجود نامادری یا ناپدری ، انتقام گرفتن از والدین ، صدمه زدن به دیگران به منظور تخلیه عقده های روانی ، محدودیت قائل شدن و سخت گیری های والدین  قابل ذکر است .

 

علل تربیتی- علل اجتماعی : پدر و مادر اولین الگو و سرمشق کودکان هستند . چنانچه والدین مرتکب دزدی شوند و کودک شاهد عمل آنان باشد ، دزدی را می آموزد . همچنین کودک ، دزدی را از دوستان ، همبازی های خود یاد می گیرد . در این زمینه عواملی مانند الگوهای غلط تربیتی ، معاشرت با دوستان ناباب ، ضعف مذهبی و سقوط ارزش های اخلاقی ، عدم کنترل رفتار کودکان ، مهاجرت ، اعتیاد ، فقر و تنگدستی ، میل به خود نمایی و جدایی پدر و مادر ، گرایش کودک را به دزدی تشدید می کند .

/انتهای متن/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

کلیه حقوق متعلق به مجتمع رسانه ای اطلس می باشد