سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵

زنان دوره ی اساطیری شاهنامه

فردوسی در شاهنامه نقشی بسیار مهم به زنان در مسائل مربوط به اداره ی حکومت، پرورش وهمراهی قهرمانان و نیز درتعیین سرنوشت نبردها می دهد.

women_shahnameh

فاطمه قاسم آبادی/

 

فردوسی شاعر نام آشنای ملت ما، شاهنامه بزرگترین اثر حماسی اش را با توجه به دید و اعتقادات شخصی اش به رشته ی تحریر در آورد. به همین دلیل هم نوع نگاه فردوسی به همه چیز در شاهنامه متفاوت و به نوعی بکر است.

در این بین شخصیت های شاهنامه به خصوص زنان شاهنامه با وجود اینکه چون مردان اکثرا جنگ آور نیستند ولی جایگاه به خصوص خود را دارند و پا به پای مردان در خلق حماسه ها و اتفاقات تلاش می کنند.

 

زنان شاهنامه

شاهنامه ی فردوسی از بزرگترین کتب حماسی ادبیات جهان است . بر همین اساس به یک منبع بسیار قوی برای تحقیق وپژوهش در بسیاری از موضوعات از جمله موضوعاتی با جنبه های داستانی، حماسی ، اجتماعی ، تاریخی  ویا بسیاری دیگری موضوعات دیگر تبدیل شده است .

بر پایه ی این مهم برای بررسی نقش زن در شاهنامه فردوسی باید به گوشه ای از نقش زن درادبیات حماسی ایران اشاره شود .

 دست یافتن به چگونگی نقش زن مسائل مربوط به اداره ی حکومت ، نقش زنان در پرورش وهمراهی قهرمانان وتاثیرپذیری قهرمانان ازآنان ونیز نقش زنان درنبردها وتعیین سرنوشت نبردها در داستان های شاهنامه بسیار مهم است.

 

تقسیم بندی زنان در شاهنامه

زنان درداستان های شاهنامه با تقسیم بندی از نظر ملیت افراد زیرند:

زنان ایرانی : خواهران جمشید ، ارنوازوشهرناز، دختر ایرج که همان همسر پشنگ است ، گرد آفرید، خواهر گیو یا همان بانو ارم که همسر رستم نیزهست ،خواهران اسفندیار ، همای دختر بهمن روشنک دختر دارا، مادر روشنک ،دختر اردوان ، نوبهار عمه ی شاپور اورمزد ،شیرین ، پوراندخت ،آزرمیدخت.

زنان غیر ایرانی : فرانک مادر فریدون ، دختران سرویمن ، سیندخت ، رودابه ، مادر سیاوش، سودابه ،دختران سودابه ،جزیره دختر پیران وسیه ، دخترافراسیاب ،گلشهرهمسر پیران وسیه ،میهن دخت بانو گشب ملقب به سوار همسر گیو،تهمینه مادر سهراب، منیژه دخترافراسیاب، کتایون دختر قیصر و دو دختر دیگر قیصر، مادر اسکندر، دختر مهرک، مالکه دختر طایر عرب، کردیه خواهر بهرام، زن کاخ نشین پیشگو، مریم دختر قیصر.

زنان با ملیت نامشخص : زنان جادوگر، قصه گوی داستان بیژن ومنیژه، ماه آفرید همسر ایرج

 

نخستین حضور زنان در شاهنامه

نخستین حضورزنان درشاهنامه حضور خواهران جمشید دردربار ضحاک است . و پس ازآن در دومین حضور ارنواز کسی است که ضحاک به محض پریشان شدن ، ازاو نظر خواهی می کند و به گفته ی ارنواز بسیار ارج می نهد و به آن عمل می کند . این در حالیست که مهره ای مثل ضحاک درداستان که از هیچ کس تأثیر نمی پذیرد، از ارنواز تأثیرمی پذیرد.

 

فرانک نمونه ی مادر فداکار و آگاه

فرانک مادر فریدون سومین زنی است که مطرح می شود . در مورد شهر ناز و ارنواز واقعه ای که آنها را به داستان وارد می کند یک گروگان گیری است.آنها گروگان هستند اما در مورد فرانک این واقعه زایش قهرمانی چون فریدون است و این مادر فرزندش را با شجاعت و چالاکی از مرگ می رهاند .

پس از سه سال باز هم این فرانک است که به موقع فریدون را از چنگال ضحاک می رهاند و به هندوستان می برد . نقش فرانک درآگاهی فریدون برای قیام و براندازی حکومت ضحاک نیز مستقیماً با تأثیر پذیری فریدون از فرانک مرتبط است . این سه زن ، زنان دوره ی اساطیری شاهنامه هستند.

/انتهای متن/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

کلیه حقوق متعلق به مجتمع رسانه ای اطلس می باشد