سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵

ایرانیان پیشگامان صنعت چرم در تاریخند

استفاده از پوست حیوانات از دیرباز در میان انسان ها رایج بوده است اما به روایت متون تاریخی ایرانیان از اولین اقوامی بودند که این وسیله ارزشمند  را به شکل گسترده و متنوع مورد استفاده قرار دادند.

charm1

 قسمت اول- فاطمه قاسم آبادی/

ایرانیان با پیشینه تمدن سه هزار ساله، اولین و قدیمی ترین تولید کنندگان چرم در جهان هستند. آثار باستانی به جا مانده از دوران قبل از میلاد نشان دهنده این است که ایرانیان ازحدود ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد از چرم برای لباس و زره نیز استفاده می کرده اند.

 

وجود چرم در دوران قدیم

در واقع چرم و وسایلی که از چرم ساخته شده باشد، به قدری زیاد بوده است که وسایل زیادی از ابزار و پوشاک آقایان را شامل می شده است.

وجود واژه هایی مانند ادیم، کیمخت، ساغری، تیماج، سختیان در زبان پارسی قبل از اسلام و همچنین وجود واژه هایی مرتبط با وسایل و ابزارهای چرمی مانند سختک، کمربند، انگشتیان، مشک و … در متون پهلوی نشان دهنده استفاده گسترده از چرم در ایران پیش از اسلام است.

 

کاربرد های دیگر چرم در ایران باستان

به نوشته ابن یمین، ایرانیان باستان از پوست حیواناتی مانند گاومیش، گاو و گوسفند برای نوشتن بر روی آن استفاده می کردند و ابن یمین در نوشته هایش به نوشتن فرمان های داریوش بر روی چرم اشاره کرده است.

بنا بر برخی روایات، اوستا را بر دوازده هزار قطعه پوست گاو نوشته بودند.هچنین پوست نوشته هایی که در اورامان کردستان یافت شده و در موزه بریتانیا نگهداری می شود، نشان دهنده استفاده از پوست برای نگارش در دوره اشکانیان است.

 

اهمیت چرم برای انسانها

انسان در همان روزهای اولیه سکونتش بر روی زمین به خواص و اهمیت پوست حیوانات پی برد و به همین جهت از آن برای مصارفی چون پوشاک، کفش ، زیر انداز و … بهره جست.

اگرچه انسان در ابتدا پوست را به صورت خام مورد استفاده قرار می داد ولی به مرور زمان به فن نگهداری و دباغی پوست و تبدیل آن به چرم پی برد.

این اهمیت به قدری خاص و قابل توجه بوده است که روی یک نقاشی قدیمی تازه کشف شده در غارها به نام “چتل هوبوک ” از ۵۷۵۰ سال قبل از میلاد تصویر شکارگری در حال رقص با یک لنگ از پوست پلنگ دیده می شود.

نکته مهمی که با توجه به شواهد و قرائن موجود مانند اشیای بدست آمده از دوران قدیم و همچنین مجسمه ها، نقش برجسته ها و نقاشی ها می توان به آن اشاره کرد، استفاده از چرم به صورت روزمره بوده است؛ به عبارت دیگر چرم به طور دائم در زندگی انسان نقش داشته و به کار می رفته است.

این کاربرد گاهی در پوشاک، خصوصاً کفش شکارچیان و جنگجویان و گاهی برای افسار و یراق آلات حیوانات و زمانی نیز برای ساخت ظروف بوده است.

“آرتور اپهام پوپ” در کتاب شاهکارهای هنر ایران، در مورد بعضی از این ظروف این گونه می نویسد:

“شکل ظرف های سفالین قدیم در ایران باستان  اغلب از شکل ظرف هایی که با مواد دیگر(چوب، چرم، حصیر) ساخته شده و بشر هزاران سال پیش از آن که سفال سازی را اختراع کند، آنها را به کار برده بود، تقلید می شود.

لیوان استوانه ای درست به شکل ظرف های چوبی است و گمیج گود از اشکال ظروف چرمین تقلید شده است.

ته کاسه شکل آن مانند کیسه ی چرمی است که از درون کوبیده می شد تا سخت شود و رطوبت به آن اثر نکند. قسمت نقاشی شده دهانه آن شبیه درزی است که تسمه ی چرمی به آن وصل می شد و آن را تنگ می کشیدند تا دهنه ی ظرف بسته شود.”

خوشبختانه کشور ما از دیرباز در استفاده و بکارگیری این پوست های ارزشمند جزو پیشگامان جهان بوده است و به ارزش این پوست ها خیلی زودتر از بقیه ی اقوام پی برده و آن را مورد استفاده قرار داده است.

ادامه دارد….

/انتهای متن/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

کلیه حقوق متعلق به مجتمع رسانه ای اطلس می باشد